Publicystyka

FORMA, czyli umiejętność obserwacji

2010-06-23

Fotografik, jako świadomy obserwator zmiennej rzeczywistości, potrafi wybierać z otoczenia elementy, którymi wypełnia kadr zgodnie z osobistymi odczuciami czy głęboką wrażliwością. Akt ten stanowi pierwszy etap kreacji nowej rzeczywistości.

Ta szczególna umiejętność wnikliwej obserwacji, pozwala wyłonić twórcy niepowtarzalne obrazy z pozornie nieinteresującego i dla wielu obojętnego otoczenia. Forma – w rozumieniu zewnętrznego kształtu, wyglądu czy też struktury z pozoru banalnego przedmiotu, czy fragmentu płaszczyzny – w trakcie świadomego działania fotografika, staje się interesującym tworzywem. Pracując z pewnymi zamierzonymi ograniczeniami tj. rejestrując postrzegany obraz pełną powierzchnię kadru, bez możliwości późniejszego poprawiania i myśląc „płaszczyznowo”, wnikliwy obserwator skupia szczególną uwagę na środkach wyrazu artystycznego budujących dany kadr. Twórca odsuwając na plan dalszy rodzaj fotografowanego motywu, skupia uwagę na samym jego kształcie. Nazwa obserwowanego przedmiotu, jego funkcja, czy przeznaczenie, nie mają w tym momencie żadnego - poza estetycznym - znaczenia.

Pracując nad kompozycją kadru, w którym istotę stanowi czysta forma obserwowanego motywu, fotografik podejmuje bardzo trudne zadanie. Analizując kształty, linie, proporcje, barwy, czy wreszcie to najważniejsze – światło, tworzące odpowiedni klimat obrazu, fotografik dokonuje ostrej selekcji na etapie samego fotografowania, decydując o jednoznacznym wyborze i układzie tych środków. Spustem migawki, potwierdza powziętą decyzję. Jej metaliczny dźwięk oddziela chaos obserwowanej rzeczywistości od zamkniętego kadrem dzieła.

Fascynująca twarz, piękny krajobraz czy atrakcyjne ciało, jak również niecodzienne wydarzenia dziejące się każdego dnia, przesiąknięte sensacją stanowią niezaprzeczalne tematy, którymi interesuje się wielu pasjonatów fotografii. Wokół nas funkcjonuje jednak mnóstwo przedmiotów codziennego użytku, czy artykułów z pozoru banalnych, bez których trudno byłoby żyć. Z pozoru banalne przedmioty, czy wręcz sama materia je tworząca – jak się okazuje – mogą stanowić wyjątkowe wyzwanie dla wnikliwego obserwatora. Efekt takich poszukiwań i konfrontacji można oglądać w raciborskiej Galerii Gawra, mieszczącej się w siedzibie Miejskiej i Powiatowej Biblioteki Publicznej im. Ryszarda Kincla. Otwarta 10 maja br. wystawa fotografii FORMA, to kolejne przedsięwzięcie członków Studenckiego Koła Naukowego Fotografii Artystycznej FOTON, działającego już szósty rok przy Instytucie Sztuki PWSZ w Raciborzu. Pierwsza wystawa Foton-u „Zatrzymane w kadrze”, połączona z lekcją otwartą na temat istoty fotografii,miała miejsce w tej samej Galerii w marcu 2005 r.

Inspiracją do aktualnej ekspozycji była twórczość amerykańskiego fotografika Edwarda Westona. Analizując dokonania Grupy F64, podczas cyklicznych spotkań „Rozmowy o fotografii”, podjęto wyzwanie zmierzenia się z problemem czystej formy. Motywem badań stały się popularne owoce i warzywa. Z pozoru banalne motywy okazały się interesującymi i bardzo wdzięcznymi modelami. Papryki, nektaryny, banany, pietruszki, a nawet truskawka w kadrach młodych pasjonatów sztuki fotografowania odkrywają swoje nowe oblicza. Wielkoformatowa fotografia monochromatyczna intryguje samą formą, zaś barwna sugestywnie prowokuje odbiorców do odważnych, erotycznych skojarzeń. Jak się okazuje, nie tylko podczas wernisażu, czy w czasie trwającego ogólnopolskiego Tygodnia Bibliotek, ale również w kolejnych dniach, niecodzienna wystawa wywołuje wiele emocji wśród gości biblioteki. Prace fotograficzne w formie plakatów 100 x 70cm prezentują: Agata Cholewa, Agnieszka Gogolewska, Krystyna Komorowska, Alina Krautwurst, Katarzyna Mielczarek, Alicja Noskiewicz, Barbara Zgraja, Dariusz Kolorz, Marcin Komorowski, Kamil Materzok i Michał Sobczyk.

dr Gabriela Habrom-Rokosz

Zaczerpnięto z Eunomii nr 6 (37) / czerwiec 2010