Melodia "Mazurka 3 Maja"

Narrator 1

Co roku w maju obchodzimy rocznicę bardzo doniosłego wydarzenia w historii Polski, jakim było uchwalenie i zaprzysiężenie konstytucji w dniu 3 maja 1791 roku. Była ona dowodem patriotyzmu i demokratycznych przekonań narodu.

Narrator 2

O rocznicy uchwalenia konstytucji pamiętano nawet w czasie ucisku narodowego, w czasie wojen. Pamiętali o niej poeci i muzycy.

Recytacja lub śpiew "Opowiedz nam , ojczyzno" (sł.J.Szczepkowski, muz.M.Kucharska i T.Margot)

Opowiedz nam ,moja Ojczyzno,

jak matka dzieciom ciekawym,

o latach znaczonych blizną,

na wiekach chwały i sławy!

Wytłumacz nam, tak jak umiesz,

skąd czerwień i biel sztandarów,

niech ludzie żyją tu dumnie,

że taki wydał ich naród !

Narrator 1

Uchylmy rąbka historii i popatrzmy na entuzjazm, jaki towarzyszył tamtym wydarzeniom.

Jest rok 1791, schyłek XVIII wieku. W tym czasie królem Polski jest Stanisław August Poniatowski. Sytuacja Rzeczypospolitej Obojga Narodów jest bardzo trudna. Mija 19 lat od rozbioru Polski dokonanego w 1772 roku przez Rosję , Prusy i Austrię. W kraju brakuje silnej władzy państwowej, a armia jest nieliczna i słaba.

Recytator "Głos umarłych" A. Naruszewicz

Czegóż się błędny uskarżasz, narodzie,

Los twój zwalając na obce uciski?

Szukaj nieszczęścia w twej własnej swobodzie

I bolej nad jej własne zyski.

Żaden kraj cudzej potegi nie zwabił

Który sam siebie pierwej nie osłabił

Rozbiegliście się jako liche trzody,

Bez wodza, rządu, rady i obrony.

Narrator 2

Silne dążenie do reform ogarnia znaczne kręgi społeczeństwa szlacheckiego. Postępowa grupa posłów chce zmienić niesprawiedliwe prawa, które prowadzą kraj do zguby. Hugo Kołłątaj, Stanisław Staszic, Ignacy Potocki oraz Stanisław Małachowski na czele obozu patriotycznego dążą do przeprowadzenia pewnych reform ustrojowych, zniesienia kurateli caratu oraz poprawy obronności państwa poprzez powiększenie armii.

Narrator 1

Te dążenia miały swoich przeciwników w obozie magnackim. Walka pomiędzy tymi obozami miała rozegrać się na Sejmie, który rozpoczął obrady w 1788 roku.

W maju 1791 roku Sejm obraduje już czwarty rok. Toczy się zacięta walka o losy Polski.

Aż nadszedł 3 maja 1791 roku.

"Cała stolica od rana

huczy jak rzeka wezbrana.

Poprzez ludu gwarne mrowie

Ciągną na zamek posłowie."

(Król podchodzi do tronu i siada)

Narrator 2

"Wchodzi król. W radosnej wrzawie

Zebranych wita łaskawie.

Ku tronowi zwolna kroczy

Wzruszonemu błyszczą oczy.

Nagle milknie ciżba zbita ,

Marszałek ustawę czyta."

Marszałek

Wielka ma zawitać zmiana:

Wolność, równość wszystkim dana.

Wszyscy zjednoczą się w pracy:

Szlachta , mieszczanie, wieśniacy.

Wszyscy zasiędą pospołu

Jakby do jednego stołu.

Lecz wszyscy też w równej mierze

Polsce służyć winni szczerze.

Kto za tym niech głos swój poda.

(zwraca się do zebranych)

Wszyscy

Zgoda! Zgoda!

Niech żyje sejm , król kochany,

Niechaj żyją wszystkie stany!

Poseł 1 Byle razem, ramię w ramię

Poseł 2 A wszystko zło się przełamie

Król Zapamiętajże narodzie:

W waśni zguba, siła w zgodzie!

PIEŚŃ "Mazurek 3 Maja"

Osoba 1

Zajaśniała wiosna

Nad ojczystym łanem,

Dziś się w służbę dla ojczyzny

Chłop porównał z panem.

Osoba 2

Radzili na sejmie

Całe cztery lata,

Uradzili, że się

Naród w jedno zbrata.

Marszałek

Czas ci, Polsko, zgoić

Twoje ciężkie blizny!

Wszyscy dzisiaj równi sobie

w obliczu Ojczyzny!

Król

O ty dniu radosny

O ty Trzeci Maju,

Zapachniałeś kwieciem

W całym polskim kraju.

Narrator 1

Parę godzin później król w otoczeniu posłów i dostojników skierował się do warszawskiej katedry Św. Jana. Tam nastąpiła uroczystość zaprzysiężenia uchwalonej konstytucji. Orszakowi królewskiemu towarzyszył wiwatujący tłum.

Król

Ślubuję Ci, Panie,

jakom król jest prawy,

dopóki sił stanie

nie zdradzić ustawy.

I że w polskim kraju

Od końca po kraniec

Braterstwo i miłość

nigdy nie ustanie.

Tłum

Wiwat król kochany! Wiwat wszystkie stany!

Narrator 2

Wolni wszyscy -wszyscy społem,

Kmieć, mieszczanin, pan

Tak głosiły sławne prawa,

Chlubny ojców czyn

Nimi Polska zmartwychwstała z upadku i win.

Niechaj z wieży biją dzwony

Jak jest wielki kraj.

Niech na wszystkie głoszą strony:

"Wiwat Trzeci Maj!"

Wszyscy: "Wiwat Trzeci Maj!"

Melodia "Mazurka 3 Maja

Recytator

W łopocie

flag rozwiniętych

w biało-czerwonej powodzi

zabłysły nasze świty:

Maj Trzeci się narodził!

I to pośród nich

O cudzie, O weselu-

pieśnią się rozkolebał

królewski dzwon z Wawelu!

A kto tych tonów słuchał,

temu ów dzień radosny

symbolem stał się ducha,

symbolem polskiej wiosny!

Narrator 1

Tak to u schyłku XVIII wieku Polska zaczęła się budzić do nowego życia. Konstytucja 3 Maja była pierwszą w Europie, a drugą na świecie po amerykańskiej nowożytną ustawą zasadniczą.

Opracowała : Katarzyna Halfar